Manipulacyjne metody pracy operacyjnej SB w latach 1970- ‘89 cz. 1

W ostatnim czasie względnie dużo mówi się i pisze o metodach pracy służb specjalnych PRL.

Najwięcej uwagi poświęca się tematyce tajnych współpracowników i metodom represyjnym.

Nie zgadzam się z tym trendem, ponieważ równie ważnym elementem pracy służb specjalnych PRL(i obecnych również) były manipulacyjne metody pracy operacyjnej.

Ogólnie mówiąc, metody te polegały na takim oddziaływaniu na obiekt, które nie zostanie zauważone a przyniesie oczekiwany skutek.

W skład manipulacyjnych metod operacyjnych wchodzą następujące typy:

• Inspiracja operacyjna
• Dezinformacja operacyjna
• Dezintegracja operacyjna
• Rozmowa operacyjna

Inspiracja operacyjna:

Inspiracja operacyjna była metodą bardzo często stosowana ze względu na jej efektywność.

Polegała ona na ukrytym inspirowaniu przez służby specjalne wrogich środowisk i osób w taki sposób, aby ich działania były zgodne z tym czego życzyły sobie ośrodki władzy PRL. Nie powinniśmy jednak zapominać że również teraz taktyka ta cieszy się dużą popularnością, również w krajach uznawanych za kolebki demokracji, takich jak USA czy Wielka Brytania.

Pierwszym etapem prowadzenia działań inspiracyjnych było, tak jak w przypadku wszystkich właściwie działań SB, przeprowadzenie analizy obiektu oddziaływań. Sposobami analizy osobowości i typach osób poszukiwanych w różnych sytuacjach przez SB w dalszej części cyklu poświęconego metodyce działań służb specjalnych, w przypadku inspiracji operacyjnej sprawdzano między innymi jaka jest podatność danej osoby na takie czynniki, jak bodźce finansowe, struktura ideologiczna danej osoby(czyli które wartości są danej osobie bliższe a które dalsze, analiza taka dotyczyła osób które kierują wartościami wyższymi, chodziło o określenie jaki konkretny system wyznaje figurant), lęki i metody radzenia sobie z nimi.

Podstawą inspiracji była agentura, a w szczególności tajni współpracownicy posiadający zaufanie w swoim środowisku. Skuteczność inspiracji operacyjnej przeprowadzanej w taki sposób jest proporcjonalnie duża do przebiegłości tej metody. Im wyższy był status współpracownika dokonującego manipulacji tym większy wpływ. Metoda ta spełniała się bardzo dobrze w każdym środowisku, zarówno inteligenckim(np. inspirowanie środowisk naukowych czy literackich) jak i robotniczym(tutaj rozsiewanie np. oczerniających plotek miało często niezastąpioną wartość operacyjną).

Ciekawym przykładem inspiracji operacyjnej była tzw. „obserwacja jawna”, mająca na celu odstraszenie innych osób od kontaktów z figurantem, zniechęcenie danej osoby do kontaktów z innymi(w celu ich ochrony) bądź uniemożliwienie podejmowania przez dany obiekt działań niemile widzianych przez służby(przykładem takich działań może być obserwacja jawna przydzielona Marianowi Zacharskiemu przez FBI).

Jeżeli chodzi o metody konspirowania inspiracji operacyjnej to była to w tym przypadku konspiracja dwupoziomowa. Po pierwsze, osoba inspirowana nie wiedziała o tym, że wywiera się na nią wpływ po drugie, osoba poddawana manipulacji nie wiedziała kto nią steruje.